موتور پمپ های کشاورزی

نقش انواع کاربردها و نکات فنی

در بسیاری از نقاط کشور که دسترسی مستقیم به آب فشار قوی یا چاه های پمپ دار وجود ندارد, موتور پمپ های کشاورزی نقش کلیدی درتامین آب مورد نیاز کشاورزان دارند. این دستگاه ها با تبدیل انرژی مکانیکی به فشار و دبی لازم برای پمپاژ آب, امکان انتقال آب رودخانه, استخر یا چاه به مزارع را دارند. موتور پمپ در واقع ترکیب دو دستگاه در یک دستگاه می باشد. یک موتور احتراق داخلی که با سوخت فسیلی (بنزین، گازوئیل یا نفت) کار میکند و یک پمپ مکانیکی (سانتریفوژ) است که روی یک شاسی قرار گرفته و کوپل شده‌اند.

پمپ‌ها برای انجام عمل پمپاژ سیال به نیروی محرکه مکانیکی نیاز دارند که در الکتروپمپ این نیرو از طریق تبدیل انرژی الکتریسیته به انرژی مکانیکی تأمین می‌شود ودر جاهایی کاربرد دارد که دسترسی به الکتریسیته مقدور است، اما در موتور پمپ انرژی مکانیکی لازم از طریق یک موتور احتراق داخلی از سوختن بنزین یا گازوئیل یا نفت سفید و حرکت پیستون‌ها ایجاد می‌شود.این دستگاه از برق بی نیاز می باشد.

موتور پمپ ها از چندین جهت قابل تقسیم بندی هستند

 بر اساس سایز خروجی: به طور معمول پمپ ها با قطر خروجی از سایز ۱ تا ۴ اینچ موجود هستند که میزان آبدهی آن‌ها را مشخص می‌کند.که از این میان سایزهای 2 و 3 اینچ از سایر سایزها متداول تر است.

بر اساس نوع سیال: موتور پمپ ها برحسب نوع قابلیت پمپاژ مایعات مدل های مختلفی را دارند.

برای پمپاژ آب تمیز، آب ناخالص یا کثیف، لجن و دیگر مایعات با فشار بالا و ارتفاع (موتورپمپ ارتفاع بالا) انواع متفاوتی از موتورپمپ وجود دارد.

بر اساس سوخت مصرفی: موتور پمپ بنزینی، موتور پمپ گازوئیلی و موتورپمپ نفت بنزینی نوع بنزینی نسبتاً ابعاد کوچک و وزن کمتری داشته و حمل و نقل آن‌ها آسان‌تر است.

طول عمر آن‌ها به دلیل ضریب تراکم کمتر نسبت به انواع دیگر بیش‌تر بوده و هزینه تعمیر و نگهداری آن‌ها کمتر است. اگرچه بنزین از گازوئیل گران‌تر است اما نوع بنزینی در هنگام برودت هوا عملکرد بهتری نسبت به نوع دیزلی دارد و راحت‌تر روشن می‌شود.

بر اساس عملکرد: از لحاظ عملکرد به دو نوع دو زمانه و چهار زمانه تقسیم می‌شوند. اساس کار این موتورها شبیه یکدیگر است اما در ساختار کمی متفاوتند.

در موتورهای احتراق دو زمانه در هر دور چرخش یک انفجار صورت می‌گیرد و طی یک سیکل با دو فرآیند اصلی شامل ۱. مکش و احتراق سوخت و ۲. تراکم سوخت و خروج دود عملکرد کامل می‌شود.

اما در موتورهای چهار زمانه در هر سیکل یا چرخه، چهار فرآیند اصلی شامل مکش، تراکم، انفجار و تخلیه انجام میشود. متور پمپ های آب غالبا از جنس آلومینیوم بوده تا با کاهش وزن این محصول باعث سهولت در حمل آن شود.

اجزای اصلی موتور پمپ ها

1.موتور ( بنزینی, دیزلی یا برقی)

2.پمپ (معمولا سانتریفیوژ)

3.شاسی و اتصالات

4.لوله مکش و لوله خروجی

انواع موتورپمپ بر اساس نوع سوخت

بنزینی: مصرف سوخت بالاتز-سبک و استارت آسان

احتراق در این نوع موتور از طریق جریان الکتریکی و با استفاده از شمع انجام می‌شود. موتور‌ پمپ‌های بنزینی خود به دو دسته موتور پمپ دو زمانه و موتور پمپ چهار زمانه تقسیم می‌شوند. موتور پمپ دو زمانه معمولا وزن سبکی دارد. دلیل سبکی آن هم به خاطر استفاده از تعداد قطعات کمتر می‌باشد. از قطعاتی نظیر سوپاپ، چرخ‌دنده، تسمه‌های تنظیم کننده احتراق و وسایل روغن‌کاری در این نوع موتور پمپ استفاده نمی‌شود. همچنین این موتورها از مخلوط بنزین و روغن بهره می‌برند. در موتورهای دو زمانه با هر بار بالا رفتن پیستون، هر چهار عمل هواگیری، تراکم، احتراق و تخلیه انجام می‌شود. معمولا پمپ‌های با خروجی 1 الی 5/1 اینچ از این نوع موتورها بهره می‌برند.

موتورهای چهار زمانه نسبت به موتورهای دو زمانه‌ای که دارای قدرت یکسان هستند، وزن بیشتری دارند. چهار عمل هواگیری، تراکم، احتراق و تخلیه در این موتورها طی دو دور کامل انجام می‌شود. در موتورهای چهار زمانه نیازی به ترکیب سوخت و روغن نیست و مخزن جداگانه‌ای برای روغن در این موتورها در نظر گرفته شده است. این موتورها معمولا جوابگوی پمپ‌های با خروجی 1 الی 6 اینچ هستند.

دیزلی: سنگین و صدای بیشتر- دوام و قدرت بیشتر

سوخت مورد نیاز این موتور پمپ‌ها گازوئیل است. همچنین احتراق به صورت تراکمی است و معمولا به شمع نیازی نیست. موتور پمپ‌های دیزلی به دو دسته قابل حمل و غیر‌قابل حمل تقسیم می‌شوند. موتور پمپ‌های قابل حمل معمولا تک سیلندر بوده و وزن زیادی ندارند. خروجی‌شان بین 2 الی 6 اینچ است.

پمپ‌های غیر قابل حمل چند سیلندر هستند و گاها قدرتشان به چند صد اسب بخار می‌رسد. خروجی این پمپ‌ها از 3 الی چند ده اینچ است.

موتور پمپ نفتی بنزینی: در موتور پمپ‌های نفتی- بنزینی، راه اندازی با بنزین انجام شده و عملکرد با نفت است. کاربرد این نوع موتور پمپ در شمال ایران بسیار زیاد است.

برقی: نیاز به برق در محل-بی صدا و بدون آلودگی

به طور کلی از مقایسه موتور پمپ‌های بنزینی و دیزلی چندین تفاوت عمده حاصل می‌شود. اصلی‌ترین تفاوت این دو موتور پمپ به سیستم احتراق آن‌ها مرتبط می‌شود:

احتراق در موتورهای بنزینی با استفاده از جریان الکتریکی و شمع و احتراق در موتورهای دیزلی از طریق تراکم و بدون نیاز به شمع و جریان الکتریکی انجام می‌شود.

راندمان سوخت در موتورهای بنزینی نسبت به موتورهای دیزلی کمتر است. از طرفی مقدار سوخت مصرفی در موتورهای دیزلی بیشتر است. بنابراین حین خرید موتور پمپ آب حتما به این موضوع دقت کنید که به کدام سوخت دسترسی بیشتری دارید.

در شرایط آب و هوایی سرد، راندمان موتورهای بنزینی بسیار بالاتر از موتورهای دیزل است. بنابراین در صورتی که در منطقه نسبتا سردی زندگی می‌کنید، موتور پمپ‌های بنزینی می‌توانند انتخاب مناسب‌تری باشند.

تفاوت بعدی مربوط به آلودگی و ایجاد آلاینده محیطی و صوتی توسط موتور پمپ است. موتورهای دیزلی پر سر و صداتر از موتورهای بنزینی هستند و دود غلیظ‌تر و بدبوتری تولید می‌کنند.

موتورهای دیزلی معمولا قدرت بیشتری دارند و می‎‌توانند به صورت مداوم کار کنند. در حالی که استفاده مداوم از موتور پمپ‌های بنزینی موجب آسیب به آن‌ها می‌شود و بهتر است که به صورت متناوب استفاده شوند. و در آخر موتور پمپ‌های دیزلی معمولا دارای وزن بیشتری هستند.

انتخاب موتور پمپ مناسب

برای انتخاب درست باید موارد زیر را در نظر گرفت:

• دبی مورد نیاز
• فاصله و ارتفاع مکش و پمپاژ
• نوع منبع آب
• کیفیت آب
• نوع سیستم آبیاری

مزایا و کاربردها

• انتقال آب به مزارع در مناطق بدون برق
• مناسب برای سیستم آبیاری فصلی
• قابل حمل و نصب آسان
• کاربرد در دامداری, باغداری و عمرانی
• از دیگر کاربرد های موتور پمپ می توان به مورد اشاره کرد

از دیگر کاربرد های موتور پمپ استفاده در مناطق خشکی است که احتمال بروز آتش سوزی های گسترده وجود دارد.

به این صورت که یک مخزن و یک پمپ آب در پشت وانت قرار داده تا از احتمال بروز آتش سوزی های وسیع در این مناطق جلوگیری گردد می‌توانید برای کشیدن آب از چاه‌ها و استخرها حداکثر تا عمق ۸ متر برای تهیه آب از موتور پمپ‌ها استفاده کنید.

نگهداری و نکات ایمنی

• تعویض منظم روغن موتور
• تخلیه کامل آب در زمستان
• استفاده از صافی در دهانه مکش
• روشن نکردن پمپ بدون آب

برای استخراج آب از اعماق زمین چه راه کاری وجود دارد ؟

اگر نیاز به استخراج آب از اعماق بیشتر داشته باشید می‌توانید به کمک یک کفکش اینکار را انجام دهید

زیرا موتور پمپ‌ها نهایتا ۸ متر مکش دارند. کفکش برقی و اگر نیاز به پمپاژ سیالات با ذرات جامد معلق داشته باشید لجنکش پیشنهاد می‌شود که برای فاضلاب صنعتی و خانگی مناسب است.

لازم به تذکر است از موتور پمپ ها نباید بیش از 3 ساعت بصورت مداوم استفاده نمود چرا که اصطحلاک دستگاه بالا می رود.